متن كامل شازده كوچولو

فشار اتمسفر فقط حدود يك در ده به توان منفي نه ميلي بار است كه نسبت به فشار اتمسفر زمين، كسر بسيار كوچكي است(حدود دو تريليونيم). قمر رئا دارای یک سیستم حلقه مجزا و اتمسفر خاص است. در آغاز، وقتی نخستین اقمار مشتری و کیوان در سده هفدهم کشف شدند، واژههای قمر و سیاره به جای یکدیگر بهکار میرفتند، اما در سده بعدی بیشتر از واژه قمر برای این اجسام استفاده میشد.

در سده بیستم پلوتون کشف شد. مول.اپین یک جفت لوح به خط میخی مربوط به سده هفتم پیش از میلاد است که حرکات خورشید، ماه و سیارات را در طول سال ترسیم میکند. دمای سطح سیاره زهره در حالت طبیعی به اندازه ای است که فلز سرب در آن ذوب می شود. مورد بعدی به شاتل فضایی آتلانتیس مربوط میشود که در جولای ۲۰۱۱ به سمت سطح زمین در حرکت است؛ مسیر نورانی شاتل پلاسمای یونیزه شده بوده و لایه نازک و نورانی که بر فراز زمین دیده میشود هم درخشش هوا (airglow) نام دارد.

اما عکس بائوبابها را که مىکشیدم احساس مىکردم قضیه خیلى فوریت دارد و به این دلیل شور بَرَم داشته بود. نخستین تمدن شناختهشدهای که نظریهای کاربردی در مورد سیارات داشتند، بابلیها بودند که در هزارههای نخست و دوم قبل از میلاد در منطقه میانرودان (بینالنهرین) زندگی میکردند. بر خلاف بابلیها که بر روشهای محاسباتی متکی بودند، این مدلها بیشتر هندسی بودند و در نهایت نظریات بابلیها را در سایه جامعیت و پیچیدگی خود قرار دادند. این تطابقها کامل نیست؛ مثلاً نرگال خدای جنگ بابل بود و از این رو یونانیها او را به نام آرس شناختند، هرچند که بر خلاف آرس، خدای کشتن و زمین خاکی نیز بود.

در دوران باستان اخترشناسان متوجه شدند که بر خلاف ستارگان ثابت که موقعیت نسبی ثابتی در آسمان دارند؛ برخی از نورها در پهنه آسمان حرکت میکنند. اما بیشترین حیرت در حرکتهای پنج ستاره است که به اشتباه سرگردان خوانده میشوند؛ به اشتباه، زیرا هیچ چیزی نیست که سرگردان باشد و در سراسر ابدیت، دورههای پسرو و پیشرو و سایر حرکاتش را ثابت و بدون تغییر نگه دارد. پس از پیدایش انقلاب علمی، درک انسان از سیاره از چیزی که در پهنه آسمان حرکت میکند (نسبت به ستارگان ثابت) به جسمی که به دور زمین میگردد تغییر یافت، و در سده هجدهم با قدرت گرفتن نظریه خورشید مرکزی کوپرنیک، گالیله و کپلر، این درک، به اجسامی که مستقیماً به دور خورشید میگردند تغییر یافت.

نظریه زمین مرکزی تا قبل از انقلاب علمی، نظریه پیشتاز بود. این لایه از سطح زمین شروع شده و تا ارتفاع 10 کیلومتری ادامه دارد ، دمای متوسط آن در حدود 230 کلوین است و شامل ابرها و جریان های آب و هوایی است . یک مطالعه توسط دانشمندان در سال 2018 نشان داد که آب شور زیر سطح مریخ وجود دارد که داری مقدار قابل توجهی اکسیژن است. این پژوهش که برای انتشار در مجله علمی «ایکاروس» (Icarus) پذیرفته شده است، از منطقهای در این ژرفدره تقریبا به وسعت هلند و با مقدار زیادی هیدورژن رونمایی میکند. انتظار میرود اجسامی با مقدار π بزرگتر از یک تقریباً کروی باشند، یعنی اجسامی که میتوانند پاکسازی محدوده مداری خود را تکمیل کنند، خود به خود شرط گرد بودن را نیز برآورده میکنند.

2. اجسام نیمهستارهای با جرم واقعی فراتر از حد جرمی برای همجوشی گرمایی هستهای دوتریم، «کوتوله قهوهای» محسوب میشوند و اینکه چگونه ایجاد شدهاند یا کجا قرار گرفتهاند تفاوتی ایجاد نمیکند. اگرچه منشأ حلقههای سیارهای به درستی شناختهشده نیست اما گمان میرود که نتیجه قمرهای طبیعی باشند که زیر حد روش (Roche Limit) سیارهشان قرار میگیرند و توسط نیروی کشندی از هم گسیخته میشوند. شاید همین روحیهی جنگجویی در رابی و تلاشهای بیوقفهی اوست که فیلم CODA را تا این حد محبوب و موفق کرده است.

برای یونانیها و رومیها هفت سیاره شناختهشده وجود داشت که همگی بر اساس قوانین پیچیدهای که بطلمیوس مطرح کرده بود، به دور زمین میچرخیدند. این نظریات در سده دوم عصر حاضر کتب المجسطی نوشته بطلمیوس به اوج میرسد. مدل بطلمیوس آنقدر کامل بود که جایگزین تمام نظریات پیشین شد و به مدت ۱۳ سده به عنوان متن مرجع جامع اخترشناسی در دنیای غرب باقی ماند. این که در گزارشهای منتشر شده در مورد کشف اجسام جدید بزرگ کمربند کویپر، به این اجسام کشف شده عنوان سیاره اطلاق میشد (بهطور خاص اریس)، در واقع زمینهساز ارائه تعریف ۲۰۰۶ IAU برای سیاره شد.

در سده نوزدهم اخترشناسان به تدریج متوجه شدند که اجسامی که به تازگی کشف شده بودند و برای تقریباً نیم سده به عنوان سیاره طبقهبندی شدهبودند (مانند سرس، پالاس و ۴ وستا)، با سیارات سنتی شناخته شده بسیار تفاوت داشتند. این سیاره به طور رسمی در لیست کرات به حساب نمی آید ولی به عنوان یکی از ترسناکترین ستاره های منظومه شناخته میشود. مطالعهای در سال ۲۰۱۲، با بررسی دادههای ریزهمگرایی گرانشی تخمین زد که به ازای هر ستاره در کهکشان راه شیری حداقل ۱٫۶ سیاره وجود دارند.

پنج سیاره سنتی منظومه شمسی که قابل دیدن با چشم غیر مسلح هستند؛ از دوران باستان شناختهشده بودند و تأثیرات مهمی بر افسانهشناسی، کیهانشناسی دینی و اخترشناسی باستانی گذاردهاند. اما زبانهای غیر رومیتبار از واژگان بومی خود استفاده میکنند؛ مثلاً یونانیها همچنان از واژه قدیمی Γή (ژئو) استفاده میکنند. در سده نخست پیش از میلاد، در دوران هلنیستی، یونانیها شروع به ابداع مدلهای ریاضی خود برای پیشبینی موقعیت سیارات نمودند. حداقل جرم و اندازه لازم برای اینکه یک جسم فراخورشیدی را سیاره بنامیم، همان مقداری است که در مورد منظومه شمسی در نظر گرفته میشود.

ساده ترین راه برای فهمیدن منشا اصلی این شهاب سنگ ها، آزمایش روی ترکیب موادی است که در این شهاب سنگ ها وجود دارد. اینکه بیتالمعمور در آسمان چهارم و به موازات کعبه است، خود شاهدی مستقل علیه نظریه منظومه شمسی است؛ زیرا بهعلت حرکات وضعی و انتقالی، زمین و سایر سیارات نسبت به هم وضعیت ثابتی ندارند بنابراین امکان تقابل محلی از هر یک از سیارات با محلی که کعبه در آن قرار دارد منتفی است. فیثاغوریها در سده ششم و پنجم پیش از میلاد نظریهٔ سیارهای مستقل خود را ارائه داده بودند، که متشکل از زمین، خورشید، ماه و سیاراتی بود که به دور یک آتش مرکزی واقع در مرکز جهان در گردش هستند.

بنابر انگاره ایشان، ساختار اخترانۀ هفتپیکر بازتابی از پرستشگاه زیگورات و هفت باروی رنگین هگمتانه میتواند باشد که نظامی در فرجام داستان -در پی فردوسی- بهرام را از گذرگاه تاریخ به جهان اسطوره برده و بدینگونه او را به شهریاری نمادین و یگانه بدل کرده است. چهار غول گازی همچنین چهار حلقه سیارهای با اندازه و پیچیدگیهای مختلف به دورشان میگردد، این حلقهها بیشتر از غبار و مواد ذرهای تشکیل شدهاند اما ممکن است حاوی ماهکهای ریزی باشند که گرانششان ساختار آنها را شکل میدهد و نگاه میدارد. چندین هزار سیاره در اطراف ستارگان (سیارات برونخورشیدی یا برونسیارهها) دیگر در کهکشان راه شیری کشف شدهاند: تا تاریخ یکم ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ۴٬۷۷۷ سیارهٔ برونخورشیدی در ۳۵۳۴ سامانهٔ سیارهای (که ۷۸۵ تا از آنها سامانههای چندسیارهای هستند) کشف شده که اندازههای آنها از سیاراتی در اندازهٔ کمی بزرگتر از ماه تا غولهای گازی با بزرگی دوبرابر مشتری متغیر است.

دیدگاهتان را بنویسید