معرفی ۲۳۷ تن از مشاهیر و مفاخر و رجال آمل – هراز نیوز

حیوانات مهم ولایت بدخشان را اسپ، بز، گوسفند وغژگاو تشکیل داده و حیوانات وحشی مانند خرس وگرگ در جنگلات آن پیدا می شود همچنان در درواز، روباه وخفک که پوست آنها قیمتی وتجارتی است یافت میشود. گوسفند مارکوپولو از جمله حیوانات مصروف این سرزمین بوده که شهرت جهانی دارد. بزکشی آن با اسپ های قوی هیکل شهرت ملی داشته. طبیعت به این ولایت بلند مرتفع هدایای قیمت بهای طبیعی را ارزانی داشته است که شامل طلا،لعل،لاجورد، آب کریستل، گوسفندهای جالب، اسپ های قوی و مردمان شجاع و با صحت میباشد ونمایندگی از نژاد اصیل آریائی های قدیم مینمایند. بدخشان سرزمین قلل برافراشته یخچالی است ودر پنجه های آن لاجورد و اسپ های زیبا جا داده شده است.

مریضی یی که عاید حالش بود، درین ولایت شفا یافت ودر یاد داشت های خود از شفاف بودن هوا وناک و میوه بدخشان خیلی به د لچسپی یاد آوری کرده است. ولایت بدخشان از لحاظ معادن مهم آنرا یاقوت، لاجورد و طلا تشکیل میدهد. بنا برامتزاج و آمبزش کلتورهای مختلف زبان اشکاشمی، منجانی، شغنی، واخی،زیباکی ودری درین ولایت مشخصه مهم آنرا تشکیل میدهد. اکثریت اهالی بدخشان زراعت پیشه و مالدار بوده، محصولات عمده زراعتی این ولایت را غله جات مانند برنج، گندم، جو، ارزن وباقلا تشکیل میدهد. صنایع دستی وعنعنوی از قبیل الچه بافی، کرباس بافی، گیلم بافی، چکمن دوزی، قاقمه بافی، زرگری،آهنگری، مسگری،موزه وکفش دوزی ، چمبوس دوزی، پیزار دوزی کلالی، معماری ونجاری، گلدوزی وخامکدوزی شغل عمده اهالی آنرا تشکیل میدهد.

اطراف این جهیل سبز و شاداب بوده در موسوم تابستان چراگاه های خوب برای مراشی تشکیل میدهد. دربدخشان آب کریستل معدنی هم موجود است، در مورد جهیل شیوا وشفافیت آب آن سخن های زیادی گفته شده وداستان بدرالجمال را به این جهیل ارتباط میدهند. سعی از واجبات، بلکه ارکان حج و عمره است که ترک عمدی آن به گونهای که زمان تدارکش بگذرد موجب باطل شدن حج و عمره میشود؛ ترک آن از روی فراموشی موجب بُطلان نمیگردد و هر وقت یادش آمد باید آن را به جا آورد و در صورت عدم امکان یا مشقت داشتن، باید نایب بگیرد و تا زمانی که سعی انجام نشود، محرماتی که پس از سعی بر او حلال میشود، به قوت خود باقی است.

کوتل بروغیل زمانی معبر بزرگ تجار راه ابریشم را تشکیل میداد که از سنگیانگ چین می آمدند و از این کوتل بدخشان گذشته و هندوستان، لاهور و دهلی میرفتند. بهارک (بهارستان) یکی از ولسوالیهای باستانی، بزرگ و مرکزی ولایت بدخشان میباشد که تاریخچه بسیارطولانی داشته که ازلحاظ ترانزیتی یکی از شاه راههای بسیارمهم راه ابریشم و فعلاً اکمال کننده موادخوراکی چندین ولسوالی هم جوار خود میباشد که میتوان این ولسوالی زیبا را از لحاظ موقعیت جغرافیای، فرهنگی واقتصادی روی توضیح نشست که این ولسوالی را ولاًباسه دریای خروشان که یکی آن ازدره بنام زردیو، دیگری آن ازدره بنام وردوج ودریای دیگری که درحقیقت دیوارطبیعی به حساب میرود که این ولسوالی را با ولسوالی هم جواد خود جدا میسازد احاطه شدهاست.

یکی از آزمایشهای علمی جذابی که این آخر هفته میتوانید برای کودک خود اجرا کنید، شبیهسازی فوران آتشفشان است. ولایت بدخشان بنابر ارتفاع زیاد، موجودیت کوهای زیاد و یخچالی متعدد اقلیم کاملاً کوهستانی را دارا است، یعنی زمستان بسیار سرد و تابستان آن متعدل، و گوارا میباشد، مدت چهار ماه در زمستان مردم منطقه بنابر موجودیت برف های ضخیم نمیتوانند که پای پیاده از یک قریه به قریه دیگر بروند از همین سبب در نقاط مرتفع مردم مجبور اند که مصارف ایام زمستان خود را کاملاًتهیه کنند ورنه به فقر غذائی مواجه میشوند. تعداد رود های فصلی در این رشته کوه بسیار زیاد است که اغلب هنگام پاییز و زمستان تشکیل میشوند .

مردم هزارۀ تول در آداب و رسوم عروسی، سرور، شکار و غیره تابع عرف، عادات و رسوم مردم پنجشیر و هزارهاند و کسانی که در تول گذارهاش به تنگ آید، بیشتر به مضافات بغلان در علاقهداری نهرین، اندراب و خوستوفرینگ که آنان نیز هزارهاند، هجرت میکنند و جایگزین میشوند. دراین اواخر معدن سترامبی نیز مورد بهره برداری قرار گرفته است که در غرب کوکچه موقیعت دارد، طلا به پیمانه زیاد در حصه زرشویان از دریای کوکچه بدست می آید. فیض آباد در امتداد دریای کوکچه واقع شده و توسط این دریا بدو حصه تقسیم شده است، و(2500) خانه درین شهر وجود دارد.

دریای کوکچه نیز در یک تنگن او در عمق جریان دارد. بدخشان با داشتن (47403) کلیومتر مربع مساحت برای استقرار نفوس جای کمتر دارد زیرا اکثر جاهای آن یخچالی و کوهستانی است. هرچند نفوس شماری دقیق در سراسر افغانستان صورت نگرفته اما ارقام متفاوت از نفوس بدخشان داده شده که هفتصد هزار، بعضاً هشت صد هزار و گاهی ارقام چون یک میلیون و هفتصد هزار ارائه شده اما آنچه منطقی به نظر میرسد همانا یک میلیون و یکصد هزار نفر میباشد یعنی نفوس یک میلیون و یک صد هزاری بدخشان منطقی و قابل قبول به نظر میرسد. ارتش شوروی با همکاری ارتش جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان جمعاً نه حملهٔ بزرگ را به دره پنجشیر در طول دوران اشغال افغانستان سازمان دادند که منجر به خسارات زیاد به منطقه واهالی پنجشیر، نیروی رزمی ارتش سرخ و ارتش جمهوری دموکراتیک افغانستان گردید.

این استان در سال ۱۸۹۶ میان دو امپراتوری بزرگ (روسیه تزاری و بریتانیا) به دو بخش تقسیم گردید. درسال 1019ق مرکز ولایت بدخشان از خنجان به فیض آباد حالیه منتقل اما نام آن همچنان جوزگون یا (جوزون) باقی ماند پس از انتقال خرقه حضرت پیغمبر(ص) به آنجا وبخاطر تقدس وتبرک خرقه مبارکه نام (جوزون) به فیض آباد تبدیل گردید که تا اکنون این نام بدان منطقه اطلاق میشود. العظمی بروجردی، علامه طباطبایی و حضرت امام خمینی(ره) فرا گرفت و با کوله باری از دانش، برای کسب فیض معنوی در سال 1340 راهی مشهد شد.

کلمه پامیر ره به سانسکرت نیز ارتباط داده اند و میگویند (پا) مفهوم کره را داراست و میر به معنی آفتاب است و در مجموع معنی کوه آفتابی را دارد. آمریکا خانه ۱۰ درصد از آتشفشانهای فعال کره زمین است. برجستهگی این ولسوالی در این است که دارای اقوام مختلف، زبانهای مختلف، رسم وراج وعنعنات مختلف وحتی اصطلاحات مختلف که نشان از زمانهای بسیار قدیم را رقم میزند در دامنههای این سرزمین زیبا نهفتهاست، که حتی در پوهنتونهای افغانستان بالای اصطلاحات این سرزمین تحقق و بررسی صورت میگیرد. در بدخشان پیداوارمهم وحیاتی وجود دارد که ستون بزرگ اقتصادی افغانستان را تشکیل میدهد و آنهم عبارت از لاجورد بدخشان است، که در ساحه کران واقع کوه های خواجه مجمد مورد استخراج قرار دارد.

مارکوپولو میگوید که تالقان وبدخشان بسیار پرنفوس و سرسبز بوده، اما در کندز وخان آباد جنگلات و نیزارها وجود داشت که حیوانات درنده مثل شیر و پلنگ زیاد است ومسافرین را در مخاطره قرار میدهد. بغلان است که به استقامت ولایت کندز جاری میباشد. بدخشان را بنام ولایت بلخشان نیز یاد کرده اند که شهر قدیمی وپایتخت ولایت بدخشان بوده واحتمالاً درهمین شهر موجوده فیض آباد کنونی موقیعت داشته است. این کشور فوقالعاده از تمام امکانات طبیعی و تاریخی خود استفاده کرده و به یکی از پرطرفدارترین قطبهای گردشگری در دنیا تبدیل شده است.

این صعود به نظر بسیاری از صاحب نظران سنگنوردی ، یکی از سختترین صعودهای طولانی مدت انجام شده می باشد. میتوان استنباط نمود که رقم یک میلیون و سه صد هزار درست و مناسبتر به نظر میرسد. روان نوازندگان و سازندگان و پایکوبان در بال شاهین از پل از موی باریکتر (چینود پل) میگذزد و به بهشت میرسد. موضوع:کوه به کوه نمیرسد ولی آدم به آدم میرسد آری، این چنین است.دراین دنیا، هر نیکی وبدی ای ک به هم نوعان خویش بکنیم، به خودمان باز می گردد. امروز هم اگر شُغنیها، ایشکاشیمها و روشنیها را «بدخشی» گفته نام برند، آنها این را نسبت به خود پستشماری میدانند.

دیدگاهتان را بنویسید