معرفی ۲۳۷ تن از مشاهیر و مفاخر و رجال آمل – هراز نیوز

دو طایفۀ جهرعلی و باباعلی از نظر رفتارشناسی باهم فرق دارند. جوانمردانى که پس از سال خواب بیدار شده بودند، در چشم مردم، افراد مقدسى جلوه کردند که خداوند نظر خاص بر ایشان روا داشته است. اين پادشاه از اين وضع بسيار اندوهگين بود و همواره به درگاه الهی ناله و تضرع میکرد، تا اينکه خداوند با فاش ساختن ماجرای اصحاب کهف، معاد و رستاخیز انسانها را عملًا ثابت کرد. صفیه عمّه پیامبر صلی الله علیه و آله خطاب به حسان گفت: جواب این یهودی را بده و از ورود وی جلوگیری کن.

این ویرانهها در حدود هفتاد سال پیش به دست عزیزالرحمان که خود در سال 1360 خورشیدی از دنیا رفت، بازسازی شدند و اکنون به نام قریۀ شهیدان خوانده میشوند. اگر این مردم از طایفۀ قوزی باشند، باید نخست از سیستان به بامیان و از بامیان به بالای این دره کوچیده باشند. تیمورلنگ در یورش خود به سوی کابل، از راه گردنهٔ خاوک وارد درهٔ پنجشیر شد و از آنجا به کابل رفت. وکیل اختر محمدخان، وکیل عبدالصمد بهادری، عبدالبصیر بدروز، مرحوم محببارش استاد سابق دانشگاه کابل، زنده یاد مهندس متین بارش، آغا محمد خان، سرمعلم مرادمحمد ودان، ملک جلال آغر، نصیراحمد نشاط، سناتور محمد شریف، ژنرال رفیق حکیمی از خلبانان درۀ هزاره پناهندۀ دانمارک، دکتر خلیل وداد بارش، نویسندۀ کتاب «در حریق تاریخ» دربارۀ حبیبالله کلکانی، سمیعدرهای شاعر نوپرداز و حفیظ آهنگرپور مردی متهور و مبارز از بزرگان هزارههای درۀ پنجشیرند.

در سال ۱۳۳۲ به ریاست کتابخانه مرکزی آن دانشگاه منصوب گردید و در سال ۱۳۴۳ مشاور فنی کتابخانه مرکزی و در سال ۱۳۲۶ عضو کمیته علمی آن شد. ولی مؤلفان و جغرافیانویسان خراسان در همهٔ مواردی که از پنجشیر ذکری کردهاند نام آن را به شکل پنجهیر ضبط نمودهاند. در جنگهای قبیلهای نبردهای دوامدار بین نورستانیها و مردم دره اتفاق افتاده بودند که تا دورانهای اخیر ادامه داشته بودند و موسپیدان دره آن را با شور روایت میکنند. درست پس از کوه سلع، همان زمین بزرگ زراعی فوق الذکر آغاز میشود که تا دامنه احد در شمال و در غرب تا حره غربی مدینه امتداد دارد.

در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی آمده است: در متون مسیحى کهن، داستان اصحاب کهف با مضامینى کاملاً قابل مقایسه با مضامین اسلامى دیده مىشود، بدانگونه که نه تنها مىتوان خطوط کلى داستان قرآنى را در پرداختهای مسیحى بازیافت بلکه بخش تفصیلات داستان در روایات و تفاسیر اسلامى نیز با پرداختهای مسیحى قابل مقایسه است. چندی بعد عازم نجف اشرف شد و از محضر اساتید بزرگ و معماران علمی و معنوی آن حوزه مخصوصاً صاحب جواهر کمال استفاده را برد.دوران تحصیل ملا علی کنی با مشکلا ت زیادی همراه بود.

ازاینرو، با این که هزارهاند و نام درۀشان هزاره است، خود را تاجیک میخوانند. اکنون درۀ هزاره را السوالی آبشار نامیدهاند که نیکو بود به نام درۀ هزاره نامگذاری میشد که نشان از هویتتاریخی این مردم دارد. کوتلهای پرنگال، جهرعلی، قولندورو، پاوات، آستانه و خرجگیری ولایت پنجشیر را با همسایگانش وصل میکنند. معادن سنگهای قیمی مثل بیروج، یاقوت سوخته و لاجورد نیز در این ولایت به مشاهده رسیدهاست. هزارههای چلپاوی که در مرکز السوالی دره زندگی دارند از ولایت بدخشان از السوالی کشم به دره آمدهاند و هنوز روابطشان را با هزارههای کشم دارند.

کوهستان تالش با جهت شمالی ـ جنوبی، منطقه آذربایجان را از کناره های دریای خزر جدا کرده است. در جریان جنگ احد پس از آنکه می رفت جنگ در همان لحظات اول با کشته شدن دوازده نفر از شجاعان لشگر قریش به پیروزی برسد نافرمانی عده ای از امر رسول خدا صلی الله علیه و آله که آنان را بر تپه ای مشرف بر منطقه جنگ گمارده بودند باعث شد ورق پیروزی سپاه اسلام به یکباره بر هم ریزد و دنیا طلبانی که برای جمع آوری غنایم محل مأموریت خود را ترک کرده بودند صحنه را برای نزدیک شدن دشمن به رسول خدا آماده کنند و اینچنین شد که دشمن وجود نازنین پیامبر را هدف سنگ و شمشیر قرار داد که اگر نبود دلاوری های علی بن ابی طالب و تنی چند از یاوران جان بر کف حضرت معلوم نبود دشمن تا دندان مسلح که به قصد انتقام جنگ بدر شور پیروزی در سر داشت بر جان پیامبر چه می کردند.

خانه ساده مرحوم میرزا محمد کودکی به دنیا آمد که نامش را هاشم گذاشتند. مشهود بود و برف به همراه بادي شديد( 35 كيلومتر در ساعت طبق گزارش هواشناسي ) در حال بارش بود . از میان تنقلاتی که همراه داشتیم شربت لیمو عسل نوشیدنی بسیار مناسبی برای صعود به ارتفاعات بود و بسیار به ما کمک کرد. نقطه جنوبي مدينه منطقه قبا است; جايي که رسول خدا صلي الله عليه وآله در جريان هجرت از مکه به مدينه، ابتدا به آن ناحيه وارد شد. پیشتر اشاره شد که به هنگام دفع حملات مکرّر دشمنان، آنگاه که جان رسول خدا را هدف قرار داده بودند، چنان مجروح شد که لخته های خون چهره اش را فراگرفت و قیافه اش شناخته نمی شد.

باید گفت تمام مردم پنجشیر در اصل سه ملیتاند: ملیت تاجیک که اکثریت آن را تشکیل میدهند و ملیت هزاره که تنها در حصۀ دو و حصۀ اول، یعنی در درۀ هزاره، درۀ تول و السوالی دره که شامل مناطق کرامان، چلپاوی و عبداللهخیل میشود و به شکل پراکنده زندگی میکنند و ملیت نورستانی که عدۀ محدودیاند و نیاکانشان «کزم و کزک» از نورستان آمدهاند و به نام قوم بخشی در رخۀ پنجشیر متوطن شدهاند. به ناچار اینان به آخرین شاخ دره ساکن شدهاند. مردم عقیده دارند خدنگها مربوط به زیارتند و اگر کسی شاخی را از آن بشکناند، حتماً زیان میبیند؛ اما آنچه که است کسی نام صاحب زیارت را دقیق نمیداند.

هزارۀ جهرعلی که کاتبهای دولتی آن را به غلط جهرعلی ثبت کردهاند، از طایفۀ بیگتن درۀ والیان السوالی خنجان است. سپهسالار حسینعلی خان و نایبسالار صفدرعلی خان هر دو از ژنرالان هزارۀ پنجشیر در دورۀ امیر شیرعلی خان بودهاند. نمی توان گفت چه حسی بود که پس از چند ماه تلاش و انتظار آنقدر خود را به قله آرارات نزدیک می دیدیم. این مجسمه که هرکولس، خدای جنگ یونانیان را نشان میدهد، در سال ۱۵۳ پیش از میلاد و در دوران موسوم به یونانی مآبی که خدایان یونانی در ایران پرستش میشدند، ساخته شده است. از نظر مذهبی مردمان درۀ هزاره حنفی، اشعری و ماتری باورند؛ اما نسلپسین دره به آیینهای درویشانه و صوفیانه بیشتر تمایل دارند.

از نظر گویششناسی نیز این چند طایفه باهم فرق دارند که نشان از کوچهای مداوم اینان به درۀ هزاره دارند. جر، جور در گویش هزارهگی دست و بازو معنا میدهد که باید به رابطۀ بین دو طایفه اشاره داشته باشد که جهرعلی بازوی برادرانۀ باباعلی باید بوده باشد. بنابراین، دیدگاه رایج این است که عبارت «کوههای آرارات» در کتاب مقدس، در واقع به کل منطقهی سلسله کوههای واقع در حکومت اورارتو اشاره میکند، که هم کوه جودی و هم کوه آرارات را شامل میشود.

این روزها، هرگاه از هویت قومی هزارههای پنجشیر پرسیده شود، برخی از آنان خود را تاجیک میخوانند. این دره چندان حاصلخیز نیست، در زمستان مردم بیکارند و در تابستان قطعه زمین کوچکی که دارند، کشت میکنند. آتشفشان در تعریف علمی، یک ساختمان زمینشناسی است که مواد مذاب درون زمین از طریق آن به پوسته بیرونی و سطح زمین میرسند. این کوه در استان کرمانشاه و در مسیر جاده همدان به کرمانشاه واقع شده است.

دیدگاهتان را بنویسید