گفتم مرا ازین حکایتى کن

آیین بودا از طریق افغانستان تا کنار رود« تارم» در ترکستان چین گسترش یافت. این آیین تا نواحی شمالی هندوکش گسترش یافت. این سلسله کوه از شرق بامان شروع میشود در جهت غرب کشور کشیده شده و تا ۲۰۰ کیلومتر ادامه مییابد و ازآنجا به سفیدکوه، سیاه کوه، و تیربند ترکستان میپیوندد. رود بامیان از دامنههای شمالی کوه بابا سرچشمه میگیرد و به سمت شمال کشور به جریان میافتد. پاکایا یکی از سه آتشفشان فعال در کشور کوچک گواتمالا است. بند امیر، متشکل از چندین سد طبیعی است که در ارتفاع سه هزار متری شمال کوه بابا در ۷۵ کیلومتری شمال غرب ولایت بامیان و در ۳۴ کیلومتری شرق ولسوالی یکه ولنگ در اراضی آهکی به وجود آمده اند.

همچنین دو دیواره سنگنوردی به نامهای «گراش خان» و «شست خدا» نیز نزدیکی شهرستانهای خاش و زاهدان، در مسیر کوه تفتان قرار گرفتهاند. گروه سوم تاجیکهایند، که در دو ولسوالی سیغان وکهمرد حضور دارند و در مرکز بامیان نیز تاجیکان حضور دارند، تعداد کمی از قوم پشتون نیز در غندک و همچنین درگذشته تعداد چند خانوار از قوم پشتون در مرکز بامیان زندگی میکردند. بامیان، درگذشته در مسیر اصلی کاروانهای عظیمی بود که کالاهای ارزش تجاری را میان بلخ و تمام مناطق اطراف آن مبادله میکردند. این ویدئو در یکی از مناطق آتشفشانی کشور ایسلند تهیه شده است. روابط ايران و تاجيکستان درمسائل سياسی و بين المللی دارای همگونی فراوانی است و دو کشور دراکثر تصميم گيری ها درسازمان های منطقه ای اشتراک نظر دارند.

در گوشه گوشه افغانستان، میتوان آثار باستانی فراوانی را مشاهده کرد که همه و همه نشان از غنای فرهنگی و پیشینه تاریخی این کشور باستانی آسیای میانه دارد. از این دوره به بعد دین زردشتی کمکم روبهزوال نهاد و در نقاط شمال و شرق کشور و بامیان، به تدریج مذهب بودایی رایج شد. از متون کهن دینی و اساطیری و روایتهای تاریخی و ادبی فهمیده میشود، کسانی که در جبال مرکزی بامیان فرهنگ و هنر و تاریخ و تمدن و افسانه و اسطوره ساخته اند، خود را «آریان» و «کیانی» خوانده اند، و در تندیسها و تصویرهای بهجا مانده بهروشنی و قطعی دیده میشود که تمدنهای میترایی و آفتابپرستی رواج بودهاند و سپس آیین زرتشت رایج شد و بعدها آیین بودایی و درنهایت فرهنگ اسلامی آمد.

مناسبات بازرگانی بین آسیای مرکزی و دولت روم، چین و هند، توسعهی زیادی یافت و چون سرزمین کوشانی ها در محل تقاطع راههای تجارتی بین کشورها واقع بود و راههای مهم ازجمله راه معروف ابریشم از آن میگذشت، به طبع از این تبادلات سود زیادی میبرد. گرچه تاریخ بوداییان بخشی از تاریخ کهن سرزمین بامیان را تشکیل میدهد و در قرون نخست میلادی تا آمدن اسلام (حدود چهارتا پنج قرن) بامیان جایگاه بوداییان بوده است؛ اما به نظر میرسد که تندیسهای غولپیکر و بیشتر مزگتهای پیرامون آن و شهرها و بناهای باستانی بامیان، به دورهی بودایی و ساسانی محدود بوده است و متعلق به دوران بسیار دور، یعنی مربوط به دوره میترایی است.

همچنین واجدین رأیدهی بالای ۱۸ سال، ۲۶۲۰۰۵ نفر، شاگردان مکتب در سطح ولایت ۱۳۶۰۰۰ هزار نفر اعلامشده است که از مجموع دادهها و اطلاعات، نفوس فعلی بامیان بین ۷۰۰۰۰۰ تا ۷۵۰۰۰۰ هزار نفر تخمین زده میشود. در مورد تعداد نفوس این ولایت، گرچه احصائیهی دقیق صورت نگرفته است؛ ولی طبق احصائیهی تخمینی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۵ بالغبر ۳۷۱۹۰۰ نفر اعلامشده است؛ اما صحت عامهی بامیان که واکسیناسیون فلج اطفال یا پولیو را انجام میدهد؛ آمار اطفال زیر پنج سال را ۱۹۷ هزار نفر اعلام کرده است و گفته است اطفال نیازمند واکسیناسیون فلج اطفال ۲۰٪ کل جمعیت بامیان را تشکیل میدهند.

بامیان روزگاری توقفگاه مسافران و کاروانهایی بود که برای جارت و یا سیاحت از هند بهسوی چین، بلخ یا هرات سفر میکردند و یا برعکس از این سرزمینها بهجانب هند میرفتند. تجار و بازرگانان راه ابریشم، وقتی بعد از طی سختیها و مسافتهای طولانی به این مکان میرسیدند به شکرانهی آن و نیز برای پیشبرد و کامیابی در کارها، اعانهها و نذرهای زیادی به ارباب معابد تقدیم میکردند و آنان را از طرق گوناگون کمک میکردند، از طرف دیگر زوار فراوانی که برای زیارت و عبادت میآمدند، هرکدام نذورات و هدایای فراوانی تقدیم بودا میکردند. در این مسیر از کل درههای مشرف بر بامیان چون درهی کالو، درهی ککرک، درهی فولادی و درهی شهیدان آبهای فراوانی به این رودخانه میپیوندد و بهسوی شمال، تا «دوشی» پیش میرود و در «دوشی» با آب «اندراب» یکجا می شود.

رودها، و حوضهای آبی و چشمههای فراوانی در هر دره آن جریان دارند، چنانکه گفته اند: «چهار رودخانه از کوههای بامیان سرچشمه میگیرد: یکی از آنها داخل بلاد هند میشود و دومی مرو رود را سیراب میکند و سومی بلخ را سیراب میکند و چهارمی سیستان را و آنچه از آن افزونی کند، در دریاچهای به نام زرهی جمع میشود. بامیان ازنظر منابع آبی بسیار غنی است. یکی از جاذبههای طبیعی و دیدنی بامیان حوضهای آبی است که در بالای کوه بابا قرار دارد.

بنابر «دینکرت» یک سر پل چینوت (صراط) باین کوه پیوسته است (یشتها ج 2حاشیه ص 324). بنابر «بندهشن» روئیدن آن هشتصد سال طول کشید و کوههای دیگر جهان همه در 18 سال ازین کوه روئید. کیانیان معتقد بودند «چِینوت پل» (پل صراط) از قله فرعی آن به نام «تیره» به سمت «کرثمان» (عرش) کشیده شده است. 23-سنگ هاي تراشیده ساسانیان، 24-کاروانسرای ایلخانی، 25-بناهای ایلخانی، 26-کاروانسرا هاي صفوی، 27-وقف نامه شیخ علیخان زنگنه، 28- پل بیستون و آثار پراکنده دیگری در بیستون قرار دارد. شیخ علیخان زنگنه در دوران شاه عباس دوم به مقام وزارت اعظم نائل شد. کوتل شیبر: این کوتل مرز طبیعی بین ولایت بامیان و ولایت پروان و حدفاصل ولسوالی شیخ علی و درهی شنبل و شیبر، در مسیر بامیان -کابل در قسمت شرق بامیان قرار دارد.

به گزارش خبرگزاری برنا؛ دکتر علی فرهادی روز یکشنبه گفت: پرداخت مطالبات پرسنل، مشکلی بزرگی بود که با پیگیری های انجام شده این دانشگاه در چند ماه اخیر تا حدودی حل و لرستان به استان های پیشرو تبدیل شده است. یُخرجنا علی القوم علی کَثَب»(2). مرتفعترین نقطه کوه بابا قله «شاه فولادی» شاخهای از منشعبات کوه بابا است که در جنوب غرب بامیان قرار دارد و ارتفاع آن را از ۵۱۶۰ تا ۵۱۹۱ متر ثبت کرده اند.

امیر است که سر ریزه کرده و رود بزرگی را تشکیل میدهد، و مسافتی طولانی را از یکه ولنگ تا بلخ طی میکند. با مرگ تیمور در سال ۸۰۷ هجری قمری (۱۴۰۵ میلادی)، پسر چهارمش شاه رخ، پس از یکسال جنگ و رقابتهای خانوادگی، حکومت هرات و نیز ماورءنهر را بدست گرفت. این منطقه به واسطه کوهستانی بودنش از جنگ های داخلی در امان بوده است. طبري مي گويد: در هنگامه جنگ تهاجمي، عدّه اي از مسلمانان و در رأس آنها ابودجانه و حمزة بن عبدالمطّلب و علي بن ابي طالب وارد صحنه شدند و دشمن را در هم شکستند وتا آخر صفوف پيش رفتند، در نتيجه خداوند مسلمانان را پيروز گردانيد و شکست قطعي را بر مشرکان وارد آورد.

در سده آخر قبل از میلاد اقوام آریایی بیابان گرد یا سکاها این ناحیه را مورد تاخت و تاز خود قرار داده و خود توسط « یوئه چی»بزرگ یا تخار ها به سمت باختر رانده شدند. کوتل ها، در بامیان به عنوان حدفاصل یا مرز طبیعی بین مناطق مختلف چه در داخل ولسوالی ها و یا بین ولسوالی هایند و نقش مهمی در ارتباطات و رفتوآمدها دارند، بهطورمعمول کوتل های مهم و مرتفع مرز طبیعی بین ولسوالی هایند. رودهایی که از ولسوالی ورس سرچشمه میگیرد، مقدار حجم آب متفاوت است، و از مناطق مختلف سرچشمه میگیرد و درنهایت در منطقهای به نام دیوان با آب دریای هیرمند، وصل میشود.

از دیگر کوههای مرتفع و مشهور ولایت بامیان کوه میخ، کوه قوناق، سیاه کوه، کوه دوشاخ و کوه بینی گاو و سلسله کوههای نیل در منطقه ورس اند. کوتل قوناق: این کوتل به ارتفاع ۳۳۳۰ متر، حدفاصل ولسوالی ورس و ولسوالی شهرستان، و مرز ولایت تازه تأسیس دایکندی و ولایت بامیان است. ارتفاع اورست چقدر است؟ ولایت بامیان سرزمین کوهستانی، دارای اقلیم متنوع و موقعیت ویژهی جغرافیایی و محاط به کوههای سر به فلک و از قدیمیترین محل زندگی و بستر فعالیتهای بشری بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید